دانشجوی کارشناسی گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران
چکیده
جربیل‌ها (زیرخانوادة Gerbillinae، تیره Muridae) گروهی از جوندگان کوچک تا متوسط با حدود ۱۰۳ تا ۱۱۰ گونه و ۱۶ جنس هستند که به زیستگاه‌های خشک و نیمه‌خشک آفریقا، آسیا و خاورمیانه سازگار شده‌اند. نظام‌مندی این گروه هنوز کاملاً حل نشده است و جنس Meriones با حدود ۱۷ گونه، غالب‌ترین جنس در منطقه پالئارکتیک است؛ در مقابل، Gerbillus با حدود ۵۵ گونه شامل جربیل‌های کوچک جثه است و Rhombomys opimus بزرگ‌ترین گونة زیرخانواده محسوب می‌شود. الگوی فعالیت، رژیم غذایی و تولیدمثل جربیل‌ها متنوع است؛ برخی گونه‌ها روز فعال و بسیاری گرگ‌ومیش فعال یا شب فعال هستند و طیف غذایی آن‌ها از گیاه‌خواری تا همه‌چیزخواری متغیر است. بارزترین ویژگی زیست‌شناختی آن‌ها سازگاری فیزیولوژیکی با کم آبی است؛ در Meriones unguiculatus پس از هفت روز محرومیت از آب، اسمولالیته ادرار به حدود ۷۵۰۳ mOsm/kgمی‌رسد، بیان کلیوی آکواپورین ۲ افزایش می‌یابد و در این حالت نرخ سوخت‌وساز استراحت و اتلاف آب تبخیری کل به ترتیب حدود ۴۳ و ۳۶ درصد کاهش یافته است. دوره آبستنی معمولاً ۲۱ تا ۲۶ روز و میانگین تعداد نوزادان در هر زایمان حدود 5/3 تا ۵ نوزاد است؛ نوزادان نارس و وابسته متولد می‌شوند و طول عمر در حالت زندگی در طبیعت معمولاً ۱ تا ۲ سال است. جربیل‌ها از طریق حفاری، جابه‌جایی خاک و ذخیره غذا به عنوان مهندسان اکوسیستم، ویژگی‌های خاک، چرخة مواد مغذی و جوامع میکروبی را تغییر می‌دهند. با این حال، برخی گونه‌ها در کشاورزی خسارت اقتصادی قابل توجهی وارد می‌کنند و مدیریت تلفیقی آفات با ترکیب اقدامات زراعی مانند شخم عمیق، پایش، کنترل فیزیکی و طعمه‌گذاری هدفمند ضروری است. شناخت زیست‌شناسی جربیل‌ها برای پژوهش در فیزیولوژی تطبیقی، بوم‌شناسی، علوم دامی، مدیریت آفات و بیماری‌های مشترک اهمیت دارد.
عنوان مقالهEnglish
The World of Gerbils: Biology, Adaptation to Dry Environments, Ecological Role, and Agricultural Pest Management
نویسندگانEnglish
Mobina Ramezani Khansari
Fatemeh Sadat Manavi
Bahareh Resaneh
B.Sc. Student of Animal Science, Department of Animal Science, College of Agriculture and Natural Resources at the University of Tehran, Karaj, Alborz, Iran
